Menu Content/Inhalt
Anasayfa arrow Makaleler arrow Makaleler arrow ŞARAPLIK ÜZÜM ÜRETİCİLERİNİN YAŞADIĞI SORUNLAR
ŞARAPLIK ÜZÜM ÜRETİCİLERİNİN YAŞADIĞI SORUNLAR PDF Yazdır E-posta

ImageH.CAHİT AKAGÜNDÜZ.: 1949 yılında Çiftçi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.Siyasal bilgiler fak.mezunu.Uzun yıllar Ziraat Bankasında çalıştı..Ancak buna rağmen tarımdan kopamadı..bir yandan da küçük aile çiftçiliğini yapmaya devam etti.Emekli olduktan sonra tamamen çiftçilik yapmaya başladı.Buca Kaynaklar da 16 dönüm bağı var.

-Şaraplık Üzüm yetiştirmeye  ne zaman başladınız?

İlk olarak 1990 yılında çekirdeksiz Sultaniye üzüm  yetiştirmek için bağ oluşturdum. ancak Sultaniye üzümü üretirken hormon kullanmak istememem ve fiyatların  düşüklüğü nedeniyle emekli olur olmaz 2001 yılında Sultaniye asmalarını söktüm.O sıralar şaraplık üzüm üreticiliği revaçta idi, arazimdeki toprak ve iklim koşullarının uygunluğu nedeniyle şaraplık üzüm üretimini araştırdım.Sevilen şaraplarıyla yaptığım görüşmeler sonucu yetkili kişiler ürettiğim ürünü onlara satmam koşuluyla  bağ çubuklarını ücretsiz olarak verebileceklerini söylediler.”Yazılı sözleşme yapalım” dediğimde “sözümüz sözleşmedir” diyerek yazılı sözleşme yapmadılar.Şiraz  çubuklarını ücretsiz verdiler.Şu an bağımda şaraplık  Şiraz, Meriot ve sofralık alfons (yerli isimle Enfes) üzümü üretimim var.

Peki yeni üzüm çeşitlerinin fiyatlarından memnun kaldınız mı?

Alfons’u tohur olarak küçük pazarcılara ve hale veriyorum.Şaraplık üzümlerimi ise yıllardır Sevilen’e veriyordum.Başlangıçta Sevilen ile çok iyi ilişki içindeydik.Bağımı kurarken teknik açıdan çok destek verdiler.Daha sonraları yükselen vergileri ve stokları bahane ederek bizleri dışladılar.
  2003 yılında ilk üzümümü aldığımda Şiraz’ın kg mı 1,3 YTL idi.Sonraki yıllarda 1,2 YTL oldu. 2006 yılında 1 YTL’den üzümümü pazarladım. 2007 yılında verdikleri fiyat 65 ykr oldu.Fiyatı az bulduğumu söyleyince  ikinci cümle söylememe gerek kalmadı “alamayacaklarını” söylediler.Böylece sözel sözleşme tek taraflı olarak feshedilmiş oldu.Ürünümü pazarlama zorluğu çektim.Sonunda kg mı 70 ykr a satabilmeyi başardım.

Peki kuraklığı üretimde hissettiniz mi?

2007 kurak bir yıldı.Rekolte bu nedenle %50 azaldı.Rekolte düşüklüğünün yanında birde fiyat düşüklüğü olunca gelirim %70 oranında azaldı.Yaptığım maliyeti hesapladığımda bu durum zarar demektir.

Üzümünüzü başka türlü değerlendirme şansınız yok mu?

Şimdiki verilere göre yok.Bildiğim kadarıyla ocak ayında çıkan yasa evinde ve işyerinde  herhangi bir şekilde  alkollü içki imal edenlere yüklü hapis ve para cezaları öngörüyor.Oysa benim gibi şaraplık üzüm üreten üreticilerin çıkış yolu ev tipi şarap üretimi olabilir.Getirisi ham üzüm satmaktan daha fazla.Ayrıca  hasada gelmiş  üzümü zamanında satıp satamama konusunda risk de olmaz.Kısacası ev tipi şarapçılık küçük tarım işletmeleri için çıkış yolu olabilir.
Ayrıca incelemelerime göre kimyasallarla ve teknolojilerle  yapılan  fermantasyon yerine ev tipi şarapçılık üretimi tüketiciler açısından da daha sağlıklı.Çünkü şarabın içine herhangi bir katkı maddesi katılmadan üretim yapılabiliyor.Ben bunun deneme üretimini yaptım, oldukçada başarılı oldum.Kaliteli şarap üretiminin önemli ülkelerinden Fransa’nın bu süreçlerden geçerek isim yaptığını biliyoruz.Fransa ev şarapçılığını destekleyerek marka haline geldi.Türkiye de de ev şarapçılığı denetim mekanizmaları  da kurularak teşvik edilirse hem küçük çiftçiliğe hemde turizme fayda sağlar.Bu şekilde butik şarapçılığı da gelişerek dünya markası haline gelinebilinir.

Şarapta ÖTV’nin düşürülmesinin size faydası oldu mu?

Şu ana değin şarap fabrikalarından ürünümüzü şimdiden bağlamaya dönük bir yaklaşım göremedim.Şu an belirsizlik ve karamsarlık içindeyim.

Gübre fiyatlarının artması sizi nasıl etkiledi?

Toprağı korumak amacıyla kimyasal gübre kullanmıyorum.Ama kullandığım göktaşı ve kükürt fiyatları önceki yıla göre 5 kat artış gösterdi.Geçen yıl 50 kglık bir torbası 15 YTL olan kükürt bu yıl 70 YTL den satılıyor.Aynı durum göktaşında da söz konusu.Bağımı kendim sürüyorum, diğer emek yoğun işçilikleri de eşimle birlikte yapıp maliyetimi düşürmeye çalışıyorum.

Peki  gelecek yıllardan beklentileriniz neler?

Tanınmış ulusal şarap firmalarımız kendileri birlik kurup fiyat belirlemesi yapıyorlar üreticiyi tektek yakalamak istiyorlar.AB’nde firmalar tektek çiftçilerle sözleşme yapamıyor,buna yasak var.Ancak çiftçilerin örgütleriyle sözleşme yapabiliyorlar.Türkiye de ise tam tersi bir uygulama söz konusu.Üreticinin  kooperatif,Sendika v.b şeklinde örgütlenip sözleşme yapmasına olanak tanınmıyor, bu örgütlerin inisiyatif alması engelleniyor.
Avrupa çiftçisi bunu mücadele ile kazandı.Türkiye çiftçisi kendi kaderini ancak kendi örgütleri vasıtasıyla belirleyebilir.Başka çıkış yolu görünmüyor.Bunun aksi üretimden vazgeçip tarlaları boş bırakmaktır.İnsan kendi kaderini değiştirebilir,ama  çevresindeki sosyal organizasyonu tek başına değiştiremez.Ancak bir araya gelir örgütlenirse kendi lehine çözümlerin yolunu açmış olur.Küresel  tekeller karşısında var olabilmek  ancak üreticileri ve küçük üretim birimlerini bir araya getirmekle mümkündür.

Son olarak söyleyecekleriniz nelerdir.
 
Ev tipi şarapçılık butik şarapçılığına dönüşecek  şekilde teşvik edilmeli.Hükümet bu konuda düzenleme yapmalı;gerek üzüm üretimi gerekse ürünün değerlendirilmesi  konusunda Sendika ve kooperatif gibi çiftçi inisiyatiflerine temel düzenleyici işlevler verilmeli  yetki tanımalı ve teşvik edilmeli.

Söyleşi için teşekkürler.

 


AĞUSTOS 2008 / ÇİFTÇİNİN SESİ GAZETESİ

 

 

 

 

 

 
< Önceki   Sonraki >